To takie proste!
Gminne Przedszkole w Lisiej Górze
Strona głowna  /  Logopedia
Logopedia

Pamiętajmy, że poprawna wymowa jest jednym z najważniejszych czynników umożliwiających prawidłowe rozwijanie się dziecka w grupie, w społeczeństwie. Dziecko, które swobodnie wyraża swoje myśli, poprawnie pod względem artykulacyjnym, stylistycznym i gramatycznym, jest bardziej pewne siebie i łatwiej wchodzi relacje z rówieśnikami. Dlatego tak ważne jest, by jak najszybciej reagować na wszelkie niepokojące objawy związane z mową dziecka i angażować się w proces ich usprawniania i korygowania.

 

Ćwiczenia logopedyczne dla dzieci przedszkolnych.


 

1. Ćwiczenia słuchowe – stanowią one bardzo ważną grupę ćwiczeń logopedycznych, ponieważ często opóźnienia czy zaburzenia rozwoju mowy pojawiają się na skutek opóźnień rozwoju słuchu fonematycznego/ tzw. słuchu mownego/. Stymulując funkcje słuchowe przyczyniamy się do rozwoju mowy dziecka.

 

Przykłady dla dzieci młodszych:

  • Co słyszę?” – dzieci siedzą z zamkniętymi oczami i nasłuchują, rozpoznają odgłosy dochodzące z sąsiedztwa, ulicy.

  • Zgadnij, co wydało dźwięk?” – uderzanie pałeczką w szkło, fajans, metal, kamień, drewno itp. Toczenie różnych przedmiotów po podłodze / np. piłki, kasztana, kamienia/, rozpoznawanie odgłosu przez dzieci.

  • Rozpoznawanie różnych przedmiotów w zamkniętym pudełku po wydawanym odgłosie – groch, kamyki, gwoździe, cukier, kasza itp.

  • Uderzanie o siebie klockami, łyżeczkami, garnuszkami; uderzanie łyżeczką o pustą szklankę, o szklankę z wodą, klaskanie, darcie papieru, gniecenie papieru, przelewanie wody( z wysokości, z niska), drapanie po szkle, papierze, stole.

  • Rozpoznawanie głosu, szmeru, źródła dźwięku – miejsca, kierunku, odległości, ilości dźwięków (dużo- mało), głośności ( cicho – głośno).

  • Szukanie ukrytego zegarka, radia, dzwoniącego budzika.

  • Rozróżnianie i naśladowanie głosów zwierząt: kota, psa, krowy, kury, koguta, kaczki, gęsi itp.

  • Rozróżnianie odgłosów pojazdów: samochodu, pociągu, motoru, traktora itp.

  • Rozpoznawanie po dźwięku różnych urządzeń domowych, np. odkurzacz, mikser, suszarka, pralka itp.

     

Przykłady dla dzieci starszych:

  • Wyróżnianie wyrazów w zdaniu. ( stawiamy tyle klocków, rysujemy tyle kółeczek, klaszczemy tyle razy ile słów słyszy dziecko w wypowiadanym zdaniu).

  • Wydzielanie sylab w wyrazach poprzez wystukiwanie sylab, wyklaskiwanie, badanie ile razy opadnie żuchwa / na ręce/ przy wybrzmiewanie sylab.

  • Nazywanie obrazków – dziecko kończy wyraz po pierwszej sylabie wypowiedzianej przez logopedę, nauczyciela, rodzica, a potem odwrotnie – dziecko zaczyna.

  • Dzielenie na sylaby imion dzieci / na początku łatwych/.

  • Wyszukiwanie imion dwu- i trzysylabowych.

  • Wyszukiwanie słów z podaną przez n-la sylabą.

  • Rozpoznawanie określonej sylaby w rozsypance sylabowej, np. ba, pa, ta, da, la, ra.

  • Wyszukiwanie imion rozpoczynających się od samogłoski, następnie od podanej spółgłoski.

  • Wydzielanie spółgłosek nagłosowych przez przedłużanie nagłosu, np. ssssamolot, szszszafa. Przy pomocy ilustracji – wyszukiwanie przedmiotów, których nazwy rozpoczynają sią na daną głoskę.

  • Wydzielanie spółgłoski wygłosowej.

  • Dzielenie na głoski łatwych a następnie coraz trudniejszych słów.

  • Ćwiczenia z paronimami: bułka – półka, domek –Tomek, koza – kosa itp.

  • Rozróżnianie mowy prawidłowej od nieprawidłowej

Ćwiczenia oddechowe -poprawiają wydolność oddechową, sprzyjają wydłużaniu fazy wydechowej, co powoduje poprawę jakości mowy. Ćwiczenia prowadzone są najczęściej w formie zabawowej, przy wykorzystaniu różnych środków, np. piórek, piłeczek, wody mydlanej, chrupek, wiatraczków itp. Są także wplatane w opowieści izabawy ruchowe.

 

Przykłady:

  • Wdech nosem ( usta zamknięte) i wydech ustami.

  • Dmuchanie na płomień świecy.

  • Dmuchanie na piłeczkę pingpongową, wyścigi piłeczek.

  • Dmuchanie na kulkę z waty, na wiatraczek.

  • Chłodzenie „ gorącej zupy” – dmuchanie ciągłym strumieniem.

  • Zdmuchiwanie mlecza” – długo, aż spadną wszystkie nasionka.

  • Chuchanie na zmarznięte ręce.

  • Naśladowanie lokomotywy – wydmuchiwanie „nadmiaru pary” – ffff, szszsz.

  • Naśladowanie balonika – wypuszczanie powietrza z jednoczesnym odgłosem „ sssss”.

  • Nadmuchiwanie balonika.

  • Naśladowanie syreny – „ eu-eu- eu”, „ au-au-au” – na jednym wydechu.

  • Wyścigi chrupek – dmuchanie w parach.

  • Dmuchanie na piórko, aby nie spadło.

  • Liczenie na jednym wydechu.

  • Powtarzanie zdań na jednym wydechu – najpierw krótkich, potem coraz dłuższych.

  • Powtarzanie zdań szeptem.

  • Naśladowanie śmiechu różnych osób:

  • - staruszki: che- che- che

  • - kobiety – wesołe cha- cha- cha

  • - mężczyzny – rubaszne ho- ho- ho

  • - dziewczynki – piskliwe, chichotliwe chi- chi- chi.

     

3. Ćwiczenia motoryki narządów artykulacyjnych – u większości dzieci z wadą wymowy występuje obniżona sprawność narządów artykulacyjnych / języka, warg, policzków, podniebienia miękkiego/.. Czasem przyczyną wady wymowy są nieprawidłowości w budowie anatomicznej narządów mowy, np. zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe, przerośnięty język, zbyt duża masa języka, rozszczep wargi itp. Przyczyną bywają także, szczególnie u dzieci młodszych, nieprawidłowe nawyki związane z połykaniem lub oddychaniem. Konieczne są w tych wszystkich wypadkach ćwiczenia motoryki narządów mowy oraz ćwiczenia prawidłowego połykania. Optymalną sytuacją byłoby, gdyby ćwiczenia prowadzone były według zaleceń logopedy.

Ćwiczenia logopedyczne początkowo powinny być wykonywane przy kontroli wzrokowej – przed lustrem, stopniowo przechodząc do ćwiczeń bez kontroli wzroku. Większość ćwiczeń wymaga wielokrotnego powtarzania, więc konieczne jest stosowanie metod zabawowych podczas ćwiczeń.

 

Ćwiczenia warg: 

  • Wymawianie na przemian „ a-o” przy maksymalnym oddaleniu od siebie wargi górnej i dolnej.

  • Oddalanie od siebie kącików ust – wymawianie „ iii”.

  • Zbliżanie do siebie kącików ust – wymawianie „ uuu”.

  • Naprzemienne wymawianie „ i – u”.

  • Cmokanie.

  • Parskanie / wprawianie warg w drganie/.

  • Masaż warg zębami ( górnymi dolnej wargi i odwrotnie).

  • Dmuchanie na płomień świecy, na watkę lub piłkę pingpongową.

  • Układanie ust jak przy wymowie samogłosek ustnych, z wyraźną, przesadną artykulacją warg, np. w kolejności: a-i-o-u-y-e, u-a-i-o-e-y, o-a-y-i-u, e-y-i-o-a-u, u-i-y-a-o.

  • Wymowa samogłosek w parach: a-i, a-u, i-a, u-o, o-i, u-i, a-o, e-o itp.

  • Wysuwanie warg w „ ryjek”, cofanie w „ uśmiech”.

  • Wysuwanie warg w przód, następnie przesuwanie warg w prawo, w lewo.

  • Wysuwanie warg w przód, następnie krążenie wysuniętymi wargami.

     

Ćwiczenia języka:

  • Głaskanie podniebienia” czubkiem języka, jama ustna szeroko otwarta.

  • Dotykanie językiem do nosa, do brody, w stronę ucha lewego i prawego.

  • Oblizywanie dolnej i górnej wargi przy ustach szeroko otwartych / krążenie językiem/.

  • Wysuwanie języka w przód i cofanie w głąb jamy ustnej.

  • Kląskanie językiem.

  • Dotykanie czubkiem języka na zmianę do górnych i dolnych zębów, przy maksymalnym otwarciu ust / żuchwa opuszczona/.

  • Język wysunięty w kształcie grota wykonuje poziome ruchy wahadłowe od jednego do drugiego kącika ust.

  • Rurka – wargi ściągnięte i zaokrąglone unoszą boki języka.

  • Język lekko wysunięty opiera się na wardze dolnej i przyjmuje na przemian kształt „łopaty” i „grota”.

  • Ruchy koliste języka w prawo i w lewo na zewnątrz jamy ustnej.

  • Oblizywanie zębów po wewnętrznej i zewnętrznej powierzchni dziąseł pod wargami. Usta zamknięte.

     

Ćwiczenia usprawniające podniebienie miękkie:

  • Wywołanie ziewania przy nisko opuszczonej szczęce dolnej.

  • Płukanie gardła ciepłą wodą.

  • Chrapanie” na wdechu i wydechu.

  • Głębokie oddychanie przez usta przy zatkanym nosie i odwrotnie.

  • Wymawianie połączeń głosek tylnojęzykowych zwartych z samogłoskami, np. ga, go, ge, gu, gy, gi, gą, gę, ka, ko, ke, ky, ki, ku, ak, ok, ek, ik, yk, uk…

  • Wypowiadanie sylab / jak wyżej/ i logatomów: aga, ogo, ugu, eke, yky, ygy, iki, Igi, ago, egę itp.

  • Nabieranie powietrza nosem i zatrzymanie w jamie ustnej. Policzki nadęte. Początkowo nadymać policzki z zatkanym nosem, a następnie próbować połykać powietrze.

Ćwiczenia policzków:

  • Nadymanie policzków – „ gruby miś”.

  • Wciąganie policzków – „ chudy zajączek”.

  • Nabieranie powietrza w usta i zatrzymanie w jamie ustnej, krążenie tym powietrzem, powolne wypuszczanie powietrza.

  • Naprzemiennie „ gruby miś” – „ chudy zajączek”.

  • Nabieranie powietrza w usta, przesuwanie powietrza z jednego policzka do drugiego na zmianę.

Ćwiczenia prawidłowego połykania -wyrobienie nawyku połykania z językiem ułożonym na wałku dziąsłowym :

  • Unoszenie języka na wałek dziąsłowy za górnymi zębami przy otwartych a następnie zamkniętych ustach.

  • Lizanie czubkiem języka wałka dziąsłowego.

  • Trzymanie czubkiem języka cukierka tik-tak przy wałku dziąsłowym, jednoczesne połykanie śliny.

  • Ćwiczenie jak wyżej z kawałeczkiem czekolady przyklejonym do wałka dziąsłowego.

 

Bardzo polecam  stronę : http://blog.mimowa.pl/ . Znajdzecie tam Państwo mnóstwo ćwiczeń oraz propozycji zabaw logopedycznych jakie można wykorzystać do samodzielnej pracy z dzieckiem w domu.

 

Logopeda - Agnieszka Seruś


Ostatnia aktualizacja: 2020-04-07